Is het nou Agile, Scrum, DevOps of is het SAFe?

Wat is het verschil tussen Scrum en Agile? Kan ik Agile combineren met PRINCE2? Maar dat is toch Lean waar je het nu over hebt? Hoe zit dat eigenlijk met het Spotify model en DevOps? En wat is dan Kanban of eXtreme Programming? Moet je als grote organisatie SAFe implementeren? Is Agile alleen in IT toepasbaar?

Allemaal vragen die we veel te horen krijgen bij aanvang van onze trainingen of vanuit organisaties die op zoek zijn naar de juiste training en Agile certificering voor de medewerkers.

Het is tijd voor de volgende stap in volwassenheid van de Agile manier van werken en met de juiste energie komen we daar wel, al gaat dat niet vanzelf.

Agile wordt als term gebruikt voor de manier van werken en kan worden gezien als een paraplu waaronder Scrum maar bijvoorbeeld ook Kanban, eXtreme Programming, Nexus, Scaled Agile Framework (SAFe), Spotify model, DevOps, Large Scaled Scrum (LeSS), DSDM Agile Projectmanagement, PRINCE2 Agile en Lean Startup vallen.

Of je nu kiest voor een Agile projectaanpak of Agile werkt in de lijnorganisatie, de basis wordt gevormd door de zelfsturende teams die waarde creëren door met Scrum of Kanban of wellicht een combinatie van beide te werken. De Agility (wendbaarheid / flexibiliteit) zit vooral in de opgeleverde resultaten, waar voortschrijdend inzicht, leren van fouten en experimenteren toe leiden.

Bij het opschalen van Agile in grotere organisaties geldt vooral dat teams hun activiteiten onderling moeten afstemmen en ook dat aangesloten moet worden bij de bestaande, operationele organisatie. Agile wordt nu ook buiten de IT organisatie toegepast. De methoden die gebruikt worden verschillen per organisatie en het hangt sterk af van de cultuur en de besturing van de organisatie. Engelse termen als Leadership, Alignment en Governance komen steeds vaker nadrukkelijk naar voren bij de Agile implementatie of de groei naar een volgende stap in Agile volwassenheid.

De basis, zelfsturende Agile teams.

In kleine (startende) organisaties kun je prima werken volgens Scrum of Kanban zónder dat daar een methode of framework omheen gedefinieerd is. Deze basis met zelfsturende teams blijft als onderdeel in een een projectorganisatie of Agile lijnorganisatie precies hetzelfde werken als hieronder beschreven.

Scrum is een Agile framework gericht op een team dat (software) producten ontwikkelt aan de hand van een afgebakende en geprioriteerde lijst met functionaliteiten (Product Backlog). De functionaliteit en de prioriteit wordt bepaald door de Product Owner in overleg met de business. De Scrum Master begeleidt en bewaakt het team en het proces.

De regels van Scrum richten zich voornamelijk op het teamwork en de rolverdeling tussen team, Scrum Master en Product Owner. Gezamenlijk wordt in iteraties (Sprints) gewerkt waarbij de planning, uitvoering, review en retrospective (Plan-Do-Check-Act) zorgen voor een potentieel op te leveren product increment. Download de Scrum Guide bij Scrumguides.org.

Kanban is eenvoudiger qua afspraken dan het Scrum framework. Bij Kanban geldt vooral dat duidelijk moet zijn wat de status is van het onderhanden werk. Dit werk, gepland of ongepland, wordt visueel gemaakt op planborden, net zoals bij Scrum. Er zijn geen rollen en er is geen iteratief proces. Ideaal voor het uitvoeren van lijnactiviteiten waarbij vooral niet teveel verschillende zaken tegelijk uitgevoerd zouden moeten worden. Houd Focus en limiteer het onderhanden werk (Work in Process — WIP Limit). Het enige dat naast visualisatie en focus moet worden bewaakt om aan de Kanban regels te voldoen is de doorlooptijd. Als een activiteit te lang duurt hebben we waarschijnlijk een bottleneck of een blokkerende factor te pakken.

eXtreme Programming (XP) bestaat uit een aantal technieken die worden toegepast bij systeemontwikkeling in een Agile omgeving. Pair Programming, Test Driven Development, Automated Testing en Continuous Integration zijn voorbeelden. Scrum en XP gaan vaak hand in hand.

Henrik Kniberg heeft in 2012 een mooie animatie gemaakt waarin Scrum, Kanban en XP kort worden uitgelegd vanuit de rol van de Product Owner. Deze animatie is te bekijken op Youtube: Agile Productownership in a Nutshell.

Scaled Agile, welke aanpak kiezen we?

Als in de organisatie meerdere teams met elkaar moeten samenwerken of onderlinge afhankelijkheden hebben dan wordt de Scrum-of-Scrums

gebruikt voor afstemming. Vanuit elk Scrum team gaat een vertegenwoordiger naar de Scrum-of-Scrums stand-up. Dit kan een wekelijkse stand-up zijn met een eigen Scrum bord maar andere afspraken zijn uiteraard ook mogelijk. Bij Scrum.org staat een uitgebreidere samenwerking van Scrum teams beschreven als Nexus maar je kunt bijvoorbeeld ook kiezen voor Large-Scaled Scrum bekend als LeSS.

Lijnorganisatie

Verandert, verbetert en vernieuwt uw organisatie vooral vanuit de lijn en wordt onderhoud gepleegd op bestaande producten dan is de keuze voor SAFe. DevOps of het Spotify model dé Agile manier van werken. Onderliggend in deze methoden wordt op teamniveau met Scrum of Kanban gewerkt. Het gaat bij de methoden vooral om de schaalbaarheid, het afstemmen over meerdere autonome teams en de aansluiting met de operationele organisatie. Het management bepaalt de kant die de organisatie op gaat, daarbij richtend op de beste waarde voor de klant (Customer Value). Naar de zelfsturende teams toe moet het management zich vooral faciliterend opstellen.

Het Scaled Agile Framework (SAFe) beschrijft de (IT) organisatie rondom de Agile delivery in releases (Release Trains) met meerdere Scrum of Kanban teams. De releases moeten vanuit verschillende teams goed zijn geïntegreerd en daarnaast goed aansluiten op de bestaande operationele organisatie. Dit continue proces van integreren en leveren wordt de samenwerking tussen Development en Operations genoemd, kortweg DevOps. Het hoogste niveau in de organisatie, het Portfolio level, richt zich met Lean Leadership op de waarde ketens (value streams) en faciliteert de onderliggende niveau’s in de Agile manier van werken. SAFe kent veel verschillende rollen en om daar goed invulling aan te geven moet de IT organisatie toch wel minimaal 150 personen groot zijn. Zie http://www.scaledagileframework.com

Het Spotify model van de bekende internet muziekdienst, is in tegenstelling tot SAFe toegankelijker voor kleine(re) organisaties waar Agile ontwikkeling plaats vindt. De teams noemen zich Squads en kunnen samenwerken binnen een Tribe. Verschillende functionele rollen hebben onderling overleg in een Chapter over de manier van werken en ontwikkeling daarin. Zo kan er een Chapter voor software testers ontstaan waarin testers uit verschillende Squads binnen een Tribe samen werken. Een andere manier van samenwerken zijn de Guilds. Deze Guilds zijn groepen met een bepaalde interesse en worden gevormd vanuit verschillende Squads en Chapters. Een Guild kan bijvoorbeeld gestart worden om nieuwe tooling rondom geautomatiseerd testen uit te zoeken. Je kunt het Spotify model feitelijk zien als een matrix organisatie met de nadruk op autonome teams, de Squads. De rol van Product Owner is ingevuld net als bij Scrum maar er is géén Scrum Master bij Spotify. De begeleiding van het Agile proces wordt door Agile coaches voor hun rekening genomen.

Henrik Kniberg heeft de Spotify manier van werken in een mooie animatie op Youtube gezet, een aanrader: Spotify Engineering Culture

DevOps is sterk in opkomst om Agile veranderingen, verbeteringen en vernieuwing op een goede manier in de lijnorganisatie te laten landen. DevOps wordt als onderdeel van SAFe beschreven maar kan ook losstaand, zoals het hiervoor beschreven Spotify model worden georganiseerd. Dit is met name toepasbaar in kleinere IT organisaties. Het organisatorische aspect waarbij autonome teams moeten samenwerken volgens het motto; “You build it, you run it”, zorgt dat er zo min mogelijk overdracht is. Het team bouwt dus niet alleen producten op een Agile manier maar verzorgt ook de service op het product.

Naast de organisatie in autonome teams zijn ook andere principes beschreven. Deze principes zijn gericht op cultuur, klantwaarde, Lean productontwikkeling, continue leren en verbeteren, en vergaande automatisering. Bij het laatste principe geldt het automatiseren van de verschillende testen (feedback van kwaliteit), het automatisch continue integreren en uitleveren (Deployment) en het automatisch kunnen voorzien in de juiste omgeving (Provisioning) ten behoeve van de Agile verandering. Provisioning wordt dan weer gekoppeld aan de levering van Cloud services.

Projecten

Bij een kleinschalige verandering kunt u kiezen voor alléén Scrum of Kanban, dat werkt prima. Gaat het om een groter project eventueel met meerdere teams dan is een completere aanpak met (PRINCE2) Agile Project Management beter controleerbaar. De afstemming (overall planning) en de risico’s worden bewaakt door de Projectmanager en hij/zij zorgt ervoor dat het project tot een succesvol einde komt. Projecten zijn dus eindig in tegenstelling tot wat hiervoor beschreven is in de Agile lijnorganisatie. De reden om Agile projecten te doen is vooral als activiteiten keten-overstijgend moet worden georganiseerd of als er tijdelijk moet worden samengewerkt met andere / meerdere organisaties of organisatie onderdelen.

Agile Projectmanagement (DSDM) is een complete methode voor het managen van Agile projecten. Hier wordt op hoofdlijnen vooraf bedacht wat de afbakening is en welke risico’s en Business Case (redenen, doelstellingen, baten en investeringsbeoordeling) we hebben. De belangrijke beslissingen worden genomen op projectniveau door een stuurgroep met daarin de Business Sponsor (opdrachtgever), Business Visionary (senior gebruiker), Technical Coordinator (senior leverancier) én de projectmanager (dit is anders dan bij PRINCE2!). De projectmanager plant welke onderdelen van het eindproduct worden gemaakt door welke teams en in welke eenheden (increments) resultaten worden opgeleverd. Zo’n zelfsturend team met daarin Business Analyst, Business Ambassador(s) en Solution Developer(s) en Tester(s) zou dan weer volgens Scrum iteraties kunnen werken. Binnen de DSDM methode is de iteratieve manier van werken ook opgenomen in “Structured Timeboxes”. Meer informatie is te vinden op de website van het Agile Business Consortium.

Wilt u DSDM Agile PM combineren met Scrum dan is daarvoor een goed whitepaper beschikbaar met de Scrum terminologie en de Scrum rollen geïntegreerd in de Agile PM methode: The DSDM Agile Project Framework for Scrum — Whitepaper (UK — Dropbox download 1,17Mb)

Als uw organisatie zwaar heeft geïnvesteerd in PRINCE2 als projectmanagement methode en in de projectmanagers die hiermee werken, dan is het mogelijk om de combinatie PRINCE2 en Agile te maken door bijvoorbeeld een werkpakket als team met Scrum op te leveren.

De valkuil bij deze combinatie is dat er teveel in detail wordt gespecificeerd op voorhand en dan haalt u de flexibiliteit van de Agile Scrum aanpak weg. Het PRINCE2 Agile manual (lees PRINCE2 with Agile), is een zeer uitgebreide en complete beschrijving van de op maat gemaakte combinatie. In het manual worden de valkuilen en de mogellijkheden van Agile werken met PRINCE2 goed beschreven. PRINCE2 Agile is de combinatie van PRINCE2 projectmanagement met Agile Scrum, Kanban en Lean Start-up. Elementen uit de Scrum Guide zijn opgenomen in het team werkpakket en de Scrum Guide is als bijlage opgenomen in het manual. Vanuit Lean Start-up wordt de uitleg van het Minum Viable Product (MVP) in de iteratieve productontwikkeling opgepakt. Naast de complete Scrum Guide is ook het “Agilometer” assessment tool onderdeel van het manual. Met deze tool kunnen de risico’s en baten vanuit een Agile perspectief worden gemeten. Ook de vragen “what to fix and what to flex?” uitgaande van de projectvariabelen tijd, geld, kwaliteit, scope, baten en risico’s worden op een uitstekende manier toegelicht.

Waar DSDM Agile PM een heel eigen vocabulaire hanteert gebruikt PRINCE2 Agile de bekende terminologie uit PRINCE2, Scrum, Kanban en Lean en is daarmee een complete projectmanagement methode die je direct Agile in kunt zetten. Bij AXELOS is meer informatie te vinden over PRINCE2 Agile.

Keuze gemaakt?

Bovenstaande beschrijvingen geven kort de verschillen aan in de methoden en wellicht heeft u nu een indruk van de mogelijkheden maar nog géén keuze kunnen maken. Op het gebied van trainingen en begeleiding kunnen we daarin adviseren. Neem gerust contact op via richard@ctrl-improve.nl

Over de auteur: Richard Hoedeman is mede verantwoordelijk voor het opleidingen aanbod vanuit Ctrl Improve BV en is daarnaast zelf actief als geaccrediteerd trainer / coach op het gebied van Lean-IT, DevOps, PRINCE2, Agile PM, PRINCE2 Agile en Scrum. https://nl.linkedin.com/in/rhoedeman

https://www.linkedin.com/pulse/het-nou-agile-scrum-devops-safe-richard-hoedeman

Accredited trainer / coach for Lean-IT, DevOps, PRINCE2, Agile PM, PRINCE2 Agile, OBM en Scrum.

Accredited trainer / coach for Lean-IT, DevOps, PRINCE2, Agile PM, PRINCE2 Agile, OBM en Scrum.